Trả góp, thấu chi, thế chấp, tín chấp: phân biệt và bẫy lãi suất 0%

1. Trả góp và bẫy lãi suất 0%

Trả góp (mua hàng, thẻ tín dụng) thường tính theo lãi phẳng — lãi cố định trên số tiền gốc ban đầu suốt kỳ, dù dư nợ đã giảm. Vì thế lãi suất thực (APR) thường cao gần gấp đôi con số ghi trên quảng cáo.

Với các chương trình “trả góp 0%”, chi phí thường không biến mất mà nằm ở chỗ khác: phí chuyển đổi trả góp (thường 3–6% tổng khoản), hoặc giá bán đã được cộng sẵn phần lãi. Luôn hỏi tổng số tiền phải trả, không chỉ hỏi lãi suất.

2. Thấu chi (overdraft)

Thấu chi cho phép bạn chi vượt số dư tài khoản tới một hạn mức. Lãi tính theo NGÀY, chỉ trên số tiền thực dùng và số ngày thực dùng: lãi = số tiền × lãi suất năm × số ngày / 365. Bạn không dùng thì không mất lãi.

Ưu điểm là linh hoạt, chỉ trả cho phần dùng; nhược điểm là lãi suất thường cao (thường trên 12%/năm) nên chỉ hợp cho nhu cầu ngắn hạn, không hợp để tài trợ mua nhà.

3. Thế chấp và tín chấp khác nhau thế nào?

Đây là hai nhóm dựa trên có hay không có tài sản đảm bảo:

• Vay thế chấp: có tài sản đảm bảo (nhà, đất, sổ tiết kiệm) → lãi suất thấp, hạn mức cao, kỳ hạn dài. Vay mua nhà là vay thế chấp điển hình.
• Vay tín chấp: không cần tài sản, dựa trên thu nhập và uy tín → lãi suất cao hơn nhiều, hạn mức thấp, kỳ hạn ngắn.

4. Lãi phẳng vs dư nợ giảm dần — vì sao con số quảng cáo đánh lừa

Cùng một mức “lãi suất”, hai cách tính cho chi phí rất khác nhau. Lãi phẳng tính trên gốc ban đầu suốt kỳ; lãi trên dư nợ giảm dần tính trên số tiền còn nợ thực tế (giảm dần). Với cùng con số, lãi phẳng đắt hơn đáng kể — lãi phẳng 8%/năm có thể tương đương lãi suất thực khoảng 14–15%/năm.

Mẹo an toàn: luôn quy đổi về lãi suất thực (APR) để so sánh công bằng giữa các gói và các ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp